Met een thuisbatterij kun je jouw eigen energieverbruik optimaliseren en minder afhankelijk worden van het elektriciteitsnet. De juiste installatie is daarbij van groot belang, zeker vanuit veiligheidsoverwegingen bekeken. Hoe je zo’n batterij installeert, hangt volledig af van het systeem dat je kiest. Er is namelijk een groot verschil tussen batterijen met een gewone stekker en systemen die vast in de meterkast worden aangesloten.
In dit artikel leggen we beide opties uit. Let op: het stuk over de vaste aansluiting is bedoeld voor mensen met elektrotechnische kennis. Vanwege de veiligheid en NEN 1010-normen moet een vaste installatie altijd worden uitgevoerd of gekeurd door een erkend elektricien.
Optie 1: de ‘stekkerbatterij’ (plug & play)
Er zijn tegenwoordig thuisbatterijen die je gewoon via het stopcontact aansluit. Voor dit type systeem hoef je geen ingrijpende aanpassingen in de meterkast te doen.
Hoe installeer je dit?
De installatie van een stekkerbatterij is vrij eenvoudig en bestaat meestal uit de volgende stappen:
- Plaatsen: zet de batterij op een geschikte plek in huis, in de buurt van een geaard stopcontact.
- Aansluiten: steek de stekker in het stopcontact. De interne micro-omvormer regelt vervolgens de omzetting van de stroom.
- Verbinding maken (P1-poort): om de batterij te laten weten wanneer hij moet laden of ontladen, plaats je een dongle (communicatiemodule) in de P1-poort van je slimme meter. Deze stuurt de data draadloos naar de batterij.
- Instellen: via de bijbehorende app meld je het systeem aan en configureer je de instellingen.
Optie 2: de thuisbatterij met vaste aansluiting
Voor systemen met meer vermogen of capaciteit is een vaste verbinding met de meterkast nodig. Hieronder lees je wat daar technisch bij komt kijken.
Waarschuwing: werken in de groepenkast en het aanleggen van nieuwe groepen is werk voor een specialist. Laat dit altijd doen door een installateur of een elektrotechnisch onderlegd persoon die werkt volgens de NEN 1010-normen.
Wat heb je nodig?
Welke materialen je precies nodig hebt, hangt af van je huidige situatie (heb je al zonnepanelen?) en het type koppeling. De basis bestaat uit:
- Bidirectionele of hybride omvormer: deze stuurt stroom van en naar de batterij. Bij een nieuwe installatie vervangt deze soms je standaard zonnepanelenomvormer of komt deze ernaast te hangen.
- Kabels: DC- en/of AC-bekabeling die voldoet aan de dikte die in de handleiding staat.
- Schakelapparatuur: je hebt verplicht een aparte groep (aardlekautomaat) nodig in de meterkast.
- Omschakelrelais (optioneel): dit heb je nodig als je wilt dat het systeem ook blijft werken tijdens een stroomstoring.
- Energiemanager: vaak is dit een energiemeter die in de meterkast wordt geplaatst (bijvoorbeeld een 3-fase meter) om te meten hoeveel stroom er in of uit het huis gaat.
Stap 1: voorbereiding en veiligheid
Check eerst of de batterij en je (bestaande) omvormer goed met elkaar kunnen samenwerken. Kies een goede plek voor de batterij: liefst een koele, droge ruimte met ventilatie en een stevige ondergrond of wand (een batterij weegt vaak meer dan 75 kg).
Voor werkzaamheden in de meterkast geldt altijd:
- Schakel de hoofdschakelaar uit.
- Doe een nulmeting om zeker te weten dat er geen spanning meer op staat.
- Zorg dat de aarding van het systeem in orde is.
Stap 2: plaatsen en aansluiten
Monteer de batterij en de omvormer volgens de instructies. De elektrische aansluiting gaat meestal zo:
- Naar de meterkast: er moet een nieuwe kabel van de meterkast naar de (hybride) omvormer worden gelegd, aangesloten op een eigen, correct afgezekerde groep.
- Koppelen (indien DC): bij een DC-systeem sluit je de batterij met de juiste kabels aan op de hybride omvormer. Let hierbij heel goed op de plus en de min.
- Dataverbinding: sluit de communicatiekabels aan tussen de batterij, de omvormer en de energiemeter in de meterkast.
Stap 3: instellen en testen
Als alles is aangesloten, kan de spanning er weer op. Daarna moet je het systeem softwarematig instellen. Je koppelt de batterij aan de energiemeter en test of de beveiligingen werken. Controleer in de app of het laden en ontladen goed reageert op je stroomverbruik en de opwek van je zonnepanelen.
Veelgestelde vragen
Mag ik een vaste thuisbatterij zelf installeren?
Je mag de batterij zelf op zijn plek zetten en ophangen. Maar de elektrische aansluiting in de meterkast en de bedrading naar de omvormer zijn risicovolle werkzaamheden. Voor je verzekering en brandveiligheid is het dringend aan te raden dit door een erkend elektricien te laten doen of te laten keuren (volgens NEN 1010).
Heb ik altijd een nieuwe omvormer nodig?
Niet altijd. Bij een stekkerbatterij of een AC-gekoppeld systeem komt de batterij naast je bestaande omvormer en heeft deze zijn eigen omvormer. Bij een DC-gekoppeld systeem heb je doorgaans wel een hybride omvormer nodig die zowel je zonnepanelen als de batterij aanstuurt.
Wat kost de installatie?
Dat verschilt enorm per situatie. Bij een stekkerbatterij heb je nauwelijks installatiekosten. Bij een vast systeem betaal je het arbeidsloon van de elektricien, aanpassingen in de groepenkast (zoals nieuwe automaten) en klein materiaal. Als de installatie niet bij de aanschaf van de batterij is inbegrepen, moet je rekening houden met een bedrag tussen de €600 en €1100.
