Zodra de temperatuur oploopt, groeit bij veel huishoudens de behoefte aan verkoeling in huis. Zeker in goed geïsoleerde woningen kan warmte lang blijven hangen, waardoor het binnen onaangenaam warm wordt. Een airco lijkt dan een logische oplossing. Maar zorgt dat niet voor veel meer stroomverbruik en dus een slechter energielabel?
Om dit uit te zoeken heb ik een simulatie uitgevoerd in de officiële energielabelsoftware. De conclusie: een airco heeft in deze voorbeeldwoning nauwelijks negatieve invloed op het energielabel. Sterker nog: als de airco ook als enige verwarmingssysteem wordt gebruikt, kan het energielabel juist verbeteren.
Wat ik heb doorgerekend
Voor de simulatie ben ik uitgegaan van dezelfde modelwoning als in mijn eerdere berekeningen: een tussenwoning uit 1990 van 120 vierkante meter, met standaardisolatie uit het bouwjaar en een moderne HR107-ketel voor verwarming en warm tapwater.
Vervolgens heb ik gekeken naar vier situaties:
In de airco-variant is gerekend met drie binnenunits. Daarbij valt meteen iets op: het energielabel blijft in alle situaties gelijk. Zonder zonnepanelen stijgt het primair fossiel energieverbruik licht wanneer airco’s worden toegevoegd, maar het label blijft A. Ook bij de variant met 10 zonnepanelen verandert het energielabel niet.
Dat is interessant, omdat het beeld van de airco als grote stroomverbruiker hardnekkig is. Natuurlijk gebruikt een airco stroom. Maar in de energielabelberekening blijkt de impact van koelen in deze situatie beperkt.
Aantal binnenunits maakt nauwelijks verschil
Wat ook opvalt: het maakt in de software nauwelijks uit hoeveel binnenunits worden ingevoerd. Of je rekent met drie of zes binnenunits, de uitkomst verandert amper. Ook de keuze tussen een single split- of multisplit-systeem heeft nauwelijks invloed op het energielabel.
Dat betekent niet dat het in de praktijk helemaal niets uitmaakt. Een grotere installatie kan natuurlijk meer verbruiken als je ook daadwerkelijk meer ruimtes koelt. Maar voor de labelberekening blijkt het verschil beperkt.
Voor woningeigenaren is dat belangrijk om te weten. Wie een airco overweegt, hoeft niet automatisch bang te zijn dat het energielabel daardoor verslechtert.
Airco draait vaak juist op zonnestroom
Bij woningen met zonnepanelen is er nog een belangrijk praktisch punt. Airco’s worden vooral gebruikt op warme, zonnige dagen. Dat zijn vaak precies de momenten waarop zonnepanelen veel stroom opwekken.
In de simulatie zie je dat niet direct terug. De software kijkt naar jaarverbruik en jaaropwek, maar niet naar het exacte moment waarop stroom wordt gebruikt en opgewekt. Daardoor daalt het aandeel hernieuwbare energie iets wanneer er airco’s worden toegevoegd, terwijl je in de praktijk kunt beargumenteren dat een airco juist vaak grotendeels op eigen zonnestroom draait.
Dat verschil tussen rekenmethodiek en praktijk is belangrijk. Op jaarbasis verbruikt de woning door de airco meer elektriciteit, terwijl de zonnepanelen evenveel blijven opwekken. In de berekening pakt dat iets ongunstiger uit. Maar op warme zomerdagen zal een groot deel van dat extra verbruik vaak direct uit de eigen zonnepanelen komen. Je koelt dan dus feitelijk gratis, aangezien je voor het terugleveren van deze zonnestroom anders vermoedelijk nauwelijks een vergoeding had gekregen.
Koelen kost minder dan veel mensen denken
Ook zonder zonnepanelen vallen de kosten van koelen in veel gevallen mee. Voor het koelen van één ruimte kun je grofweg uitgaan van ongeveer 400 watt vermogen. Bij een stroomprijs van 27 cent per kWh komt dat neer op iets minder dan 11 cent per uur.
Daarbij geldt dat het benodigde vermogen bij een multisplit-systeem, waarbij meerdere binnenunits op één buitenunit zijn aangesloten, per ruimte iets lager kan uitvallen. Natuurlijk blijft het verstandig om bewust te koelen en een airco niet onnodig te laten draaien. Maar het beeld dat koelen per definitie extreem duur is, verdient nuance.
Verwarmen met airco kan juist gunstig zijn
Er is nog een belangrijke afweging bij de keuze voor een airco en dat is het feit dat deze doorgaans ook kan verwarmen. In dat geval functioneert de airco feitelijk als een lucht-luchtwarmtepomp.
Dat kan juist een positieve invloed hebben op het energielabel, maar alleen onder een duidelijke voorwaarde: de airco moet dan het enige verwarmingssysteem in de woning zijn.
Heb je nog een cv-ketel met radiatoren of vloerverwarming, dan telt die cv-ketel in de energielabelberekening gewoon mee als verwarmingssysteem. Ook als de bewoner aangeeft in de praktijk vooral met de airco te verwarmen. De software kijkt naar de aanwezige verwarmingsinstallatie, niet naar het dagelijkse gebruiksgedrag.
Pas wanneer de radiatoren bijvoorbeeld echt zijn verwijderd en de airco de enige manier is om de woning te verwarmen, wordt deze meegenomen als warmtepomp. In deze voorbeeldwoning zou dat een labelsprong van A naar A+ kunnen opleveren.
Conclusie: airco is geen energielabel-killer
Mijn conclusie is daarom vrij helder: een airco zorgt niet voor een slechter energielabel. Het stroomverbruik neemt wel iets toe, maar de impact op de energieprestatie blijft beperkt.
Bij woningen met zonnepanelen is bovendien belangrijk dat de praktijk gunstiger kan uitpakken dan de berekening doet vermoeden. Airco’s draaien vooral op zonnige momenten, waardoor een groot deel van het verbruik vaak samenvalt met de eigen zonnestroomproductie.
Wie een airco wil plaatsen om in de zomer comfortabeler te wonen, hoeft dus niet direct bang te zijn voor het energielabel. En wie de airco ook als volwaardige hoofdverwarming inzet, kan er onder de juiste voorwaarden zelfs op vooruitgaan.
Over deze simulatie
Voor deze simulatie is uitgegaan van een realistische modelwoning: een tussenwoning uit 1990 van 120 vierkante meter, met standaardisolatie uit het bouwjaar, een moderne HR107-ketel voor verwarming en warm tapwater en, afhankelijk van de variant, geen of 10 zonnepanelen op het zuidelijke dakvlak. Voor de airco-variant is gerekend met drie binnenunits.
