Rijd je elektrisch en heb je zonnepanelen? Dan heb je je hoogstwaarschijnlijk aangeleerd om vooral ‘s middags te laden, om je eigen zonnestroom te benutten. Zeker als je ook nog eens een dynamisch energiecontract hebt, is dat in de zomermaanden vrijwel altijd het voordeligste moment. Maar nu het einde van de salderingsregeling in zicht komt, proberen veel huishoudens datzelfde patroon ook in de winter vast te houden. Dat pakt in de praktijk echter lang niet altijd het voordeligst uit.
Het idee klinkt natuurlijk logisch: je eigen zonnestroom overdag direct ‘opslurpen’ in de accu van de auto. Maar uit een uitgebreide data-analyse van de stroomprijzen in de afgelopen vier jaar (2022–2025) blijkt dat deze zomergewoonte in het najaar juist financieel ongunstig uitpakt. In de herfst en winter keert het prijsmechanisme op de dynamische stroommarkt om: ’s nachts laden is in deze maanden tot bijna drie keer zo voordelig als middagladen, met besparingen die oplopen tot bijna 5 euro per laadbeurt.
Auto niet nodig om zonnestroom ‘op te slurpen’
Met het aanstaande einde van de salderingsregeling richt de aandacht van veel woningeigenaren zich op het verhogen van het percentage ‘zelfconsumptie’. Dat is op zichzelf logisch, maar in het najaar heb je daarvoor je auto vaak helemaal niet nodig.
Een zonnepanelensysteem dat is afgestemd op het normale jaarverbruik van een woning, produceert in de maanden november, december en januari maar een fractie van de zomeropbrengst. Die beperkte stroom wordt overdag al snel volledig opgeslokt door het normale huishoudelijke basisverbruik. Denk aan apparaten in stand-by, verlichting en al helemaal een warmtepomp, als je die hebt.
Wanneer je in november of december je elektrische auto om 13:00 uur aan de lader legt met een vermogen van 11 kW, levert je zonnedak op dat moment waarschijnlijk nog geen één kilowatt (kW). De overige 10 kW of meer trek je dus gewoon van het net. En die netstroom is ’s middags in het najaar gemiddeld aanzienlijk duurder dan in de nacht.
Wat zeggen de historische marktcijfers?
Om een reëel beeld te krijgen van de seizoensgebonden ontwikkeling van de stroomprijzen, heb ik de groothandelsprijzen van elektriciteit geanalyseerd van de afgelopen vier volledige jaren (2022 tot en met 2025). Hierbij is gekeken naar de kale beursprijs inclusief 21% btw.
In de praktijk komt bovenop de beursprijs nog de vaste energiebelasting van ca. € 0,11/kWh en een inkoopvergoeding van je energieleverancier (vaak €0,02 à €0,03/kWh). Omdat deze opslagen voor elk uur van de dag hetzelfde zijn, bepaalt het kale beurstarief het daadwerkelijke prijsverschil.
Gemiddelde markt- en laadkosten bij een laadsessie van 66 kWh
Als uitgangspunt nemen we een realistische laadsessie van 66 kWh: een auto die gedurende een volle nacht- of middagperiode van 6 uur op het maximale thuislaadvermogen van 11 kW staat opgeladen.
In de piekmaand december bespaar je dus tot wel €4,88 per laadbeurt (bijna 40% goedkoper dan ‘s middags), simpelweg door je laadsessie te verplaatsen naar de nacht.
Waarom de markt in het najaar kantelt
Het grote verschil tussen de prijzen in de zomer en het najaar heeft twee belangrijke oorzaken:
- Wegvallen van de ‘zonoverschot’:
In de zomer veroorzaakt de massale opwek van zonnepanelen overdag een enorm overschot aan elektriciteit, wat de prijzen rond het middaguur naar beneden drukt. In het najaar verdwijnt dit overschot, terwijl de industriële vraag en het verbruik van huishoudens overdag gewoon doorlopen. - Nachtelijke windenergie:
In de herfst- en wintermaanden waait het ’s nachts gemiddeld aanzienlijk harder op de Noordzee en het vasteland. Huishoudens en vooral ook bedrijven gebruiken ‘s nachts echter nauwelijks stroom, waardoor er regelmatig een overschot van windenergie ontstaat. Dit drukt de nachttarieven naar het laagste niveau van de dag.
In het weekend weinig verschil
Een uitzondering op het advies om vooral ‘s nachts te laden geldt voor huishoudens die de auto maar relatief weinig gebruiken en met één laadsessie prima een hele week kunnen rijden. In die gevallen kun je namelijk vaak prima op een zondagmiddag laden:
- Op werkdagen:
De industriële vraag naar stroom is overdag hoog. Hierdoor is het prijsverschil tussen middag en nacht groot: ’s nachts laden levert op werkdagen gemiddeld €3,41 besparing per laadsessie van 66 kWh op. - In het weekend:
Kantoren en fabrieken staan stil, waardoor de stroomvraag overdag flink daalt. De middagprijs zakt in het weekend naar gemiddeld €0,120/kWh en komt daardoor vrijwel gelijk te liggen met het nachttarief (€0,112 /kWh). Een hele nacht laden levert je dan nog slechts 60 cent besparing op ten opzichte van de middag.
Wie doordeweeks weinig kilometers maakt en doordeweeks niet hoeft te laden, kan in het weekend dus prima overdag inpluggen zonder dat dit extra geld kost.
Vier gouden laadregels voor het najaar
Op basis van het onderzoek komen we tot vier praktische vuistregels voor elektrische rijders met een dynamisch contract:
1 – Laad van november t/m februari ’s nachts
Stel je laadpaal of auto in om automatisch te laden tussen 02:00 en 05:00 uur ’s nachts (het absolute daluur ligt tussen 04:00 en 05:00 uur).
2 – Laad overdag alleen ‘overschot-gestuurd’
Ben je overdag thuis? Laad de auto dan niet op vol vermogen (11 kW), maar stel – indien mogelijk – je laadpaal zo in dat hij alleen het werkelijke overschot van je zonnepanelen in de accu stopt. De overige benodigde kilometers laad je ’s nachts bij.
3 – Mijd altijd de avondpiek (17:00 – 20:00 uur)
Tussen 17:00 en 20:00 uur zijn de prijzen vrijwel altijd het hoogst. Zorg dat je auto in deze uren nooit onnodig oplaadt.
4 – Schakel in maart weer terug
Zodra de maand maart aanbreekt, neemt de zonkracht weer toe. Maart is de kantelmaand waarin het middagtarief (€0,127/kWh) voor het eerst weer lager ligt dan het nachttarief (€0,147/kWh). Vanaf dat moment is overdag laden weer de slimste keuze. Zeker aangezien volgend jaar de salderingsregeling stopt en je dus vooral naar je overschot aan zonnestroom moet kijken en minder naar de prijzen.
