Sinds 29 mei tellen thuisbatterijen mee bij het bepalen van het energielabel van woningen. Op papier klinkt dat logisch. Een thuisbatterij kan huishoudens helpen om meer van hun eigen zonnestroom te gebruiken, waardoor er minder stroom aan het net wordt teruggeleverd.
Toch betekent dit niet automatisch dat een thuisbatterij ook zorgt voor een beter energielabel. Dat blijkt uit een simulatie die ik uitvoerde met officiële energielabelsoftware. De conclusie is vrij duidelijk: in deze berekening doet een thuisbatterij praktisch niets voor het energielabel.
Signaal dat thuisbatterij meerwaarde heeft
Steeds meer huishoudens met zonnepanelen kijken naar een thuisbatterij. Dat is niet vreemd, zeker nu de salderingsregeling op zijn einde loopt en huishoudens zonnepanelen zelfs uitzetten om terugleverkosten te voorkomen. Zonder batterij gebruiken huishoudens vaak zo’n 25 tot 35 procent van hun eigen zonnestroom direct zelf. Met een thuisbatterij kan dat oplopen tot ongeveer 60 à 70 procent.
In de praktijk kan een accu dus zeker waarde hebben. Vooral voor huishoudens die meer eigen zonnestroom willen gebruiken, een dynamisch energiecontract hebben of minder afhankelijk willen zijn van teruglevering aan het net.
Juist daarom is het interessant dat thuisbatterijen nu ook zijn opgenomen in de berekening van het energielabel. Daarmee wordt impliciet het signaal afgegeven dat een accu relevant is voor de energieprestatie van een woning. Alleen: dan moet dat effect in de berekening ook echt zichtbaar zijn.
Wat ik heb doorgerekend
Ik heb een realistische modelwoning ingevoerd: een tussenwoning uit de jaren negentig van 120 vierkante meter, met een hellend dak, isolatie conform het bouwjaar, een moderne HR107-ketel voor verwarming en warm tapwater, geen koeling en zonnepanelen alleen op het zuidelijke dakvlak.
Vervolgens heb ik verschillende situaties met elkaar vergeleken: zonder zonnepanelen, met 10 zonnepanelen, met 20 zonnepanelen en in beide gevallen met en zonder thuisbatterij.
De uitkomst is opvallend. Zonnepanelen hebben duidelijk invloed op de energieprestatie van de woning. Een thuisbatterij vrijwel niet. Sterker nog: de capaciteit van de accu maakt in de simulatie geen enkel verschil. Of ik nu een kleine thuisbatterij van 5 kWh invoer, het vereiste minimum, of een grotere variant van 20 kWh of meer: de uitkomst blijft exact gelijk.
Geen snelle route naar beter label
Dat is belangrijk voor huiseigenaren die een thuisbatterij overwegen. Niet omdat een thuisbatterij per definitie niet rendabel is, maar omdat het doel helder moet zijn.
Wie een accu wil gebruiken om meer eigen zonnestroom te verbruiken, slimmer om te gaan met dynamische tarieven of minder afhankelijk te zijn van teruglevering, kan daar goede redenen voor hebben. Maar het verkrijgen van een beter energielabel is dus geen goede reden om een thuisaccu aan te schaffen.
Dat wringt, zeker nu thuisbatterijen expliciet meetellen. Als een maatregel wordt toegevoegd aan de rekenmethodiek, ontstaat al snel het beeld dat die maatregel ook merkbaar bijdraagt aan het label. In deze voorbeeldwoning is dat dus nauwelijks het geval.
Oneerlijk signaal richting huiseigenaren
Mijn conclusie is daarom niet dat de thuisbatterij een slechte investering is. Dat hangt volledig af van de woning, het stroomverbruik, het aantal zonnepanelen, het energiecontract en de financiële verwachtingen van de eigenaar.
Maar voor het energielabel lijkt de meerwaarde op dit moment zeer beperkt. Wie zijn woning energiezuiniger wil maken én een beter label wil halen, kan waarschijnlijk beter eerst kijken naar maatregelen die in de berekening veel zwaarder meetellen. Denk aan extra zonnepanelen, betere isolatie of energiezuiniger verwarmen.
Een thuisbatterij kan een nuttige rol spelen in de energietransitie. Maar als het gaat om een beter energielabel, lijkt de boodschap voorlopig simpel: verwacht er niet te veel van.
Over deze simulatie
Voor de simulatie is uitgegaan van een realistische modelwoning: een tussenwoning uit de jaren negentig van 120 vierkante meter, met drie bouwlagen, een hellend dak, isolatie conform het bouwjaar, een moderne HR107-ketel voor verwarming en warm tapwater, geen koeling en zonnepanelen uitsluitend op het zuidelijke dakvlak. De woning is ingevoerd in de geattesteerde energielabelsoftware Vabi EPA.
